اختلالات تحولی در کودکان چیست؟

در روانشناسی اختلال­های عصبی-تحولی یا اختلال‌های فراگیر رشد طبقه‌ای از اختلال‌ها است که با نقص شدید و فراگیر تعامل­های اجتماعی یا وجود رفتارهای قالبی مشخص می‌شود. اختلال­های عصبی-تحولی گروهی از عارضه­ها هستند که در دوره تحولی بروز می­کنند، این اختلال­ها به طور عمومی در اوایل دوره تحولی یعنی قبل از سن مدرسه شروع شده و با نقایص تحولی مشخص می گردند که سبب تخریب کارکرد شخصی، اجتماعی، تحصیلی یا شغلی فرد می­شوند.

اختلال در مهارت‌های ارتباطی و وجود رفتار، علایق و فعالیت‌های کلیشه ای، از عمده‌ترین نشانه‌های این اختلال‌ها به‌شمار می‌آید. اختلال در کارکرد فرد با توجه به سن عقلی و سطح رفتار تفاوت دارد. اختلال‌های درخودماندگی، فروپاشنده کودکی (از هم پاشیدگی کودکی)، و نشانگان آسپرگر از مهم‌ترین اختلال‌های فراگیر رشد به‌شمار می‌آیند.

این اختلال‌ها به‌طور معمول در سال‌های اولیه زندگی مشخص می‌شوند و با درجاتی از عقب‌ماندگی همراهند. بیماری‌های جسمانی مانند نابهنجاری‌های کروموزومی، عفونت‌های مادرزادی و نابهنجاری‌های ساختاری دستگاه اعصاب مرکزی نیز با اختلال‌های فراگیر رشد مشاهده می‌شوند.

اختلال­های عصبی-تحولی گاهی با یکدیگر بروز می­کنند؛ برای مثال، کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم اغلب دچار کم­توانی ذهنی (اختلال رشدی هوش) و کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی اغلب دچار یک اختلال یادگیری اختصاصی نیز هستند.

تظاهرات بالینی برخی از این اختلال­ها شامل ترکیبی از علائم افزایش یا کاهش و تاخیر در دستیابی به نقاط عطف مورد انتظار تحولی است. برای مثال، اختلال طیف اوتیسم فقط وقتی تشخیص داده می­شود که نقایص ارتباط­های اجتماعی همراه با رفتارهای تکراری بیش از حد، علایق محدود و پافشاری بر یکنواختی باشد.

گروه اختلال­های عصبی-تحولی (اختلال­های تکاملی):

کم توان ذهنی

اختلالات ارتباطی

اختلال طیف اوتیسم

اختلال نقص توجه

– بیش فعالی

اختلال­های ویژه یادگیری

اختلال­های حرکتی

 

اهمیت تشخیص به موقع اختلال­های تحولی

 روانشناسی کودک، زیر دسته رواشناسی رشد است که به بررسی دقیق و علمی کودک همچنین نیازهای او می­پردازد؛ تا به موثرترین شیوه­های رشد کودک و همچنین بهترین سبک فرزندپروری دست یابد. عاملی که به والدین کمک می­کند تا به دنیای کودکانه فرزند خود وارد شوند و بتوانند ارتباط موثرتری با او برقرار کنند. تعاملاتی که در شکل گیری سبک دلبستگی ایمن کودکان نیز تاثیر می­گذارد. سبک دلبستگی نقش تعیین کننده در آینده روابط اجتماعی کودک، سازگاری او، توانایی اعتماد کردن به دیگران و داشتن نگرش مثبت به جهان بازی می کند.

روانشناسی کودک، فرآیند رشد مهارت های جسمانی و پیشرفت حرکتی، رشد عاطفی و پیشرفت پروسه اجتماعی شدن کودک را مورد بررسی قرار می­دهد. به دلیل اهمیتی که دوران کودکی در شکل­گیری شخصیت انسان دارد، روانشناسی کودک بسیار حائز اهمیت است. کودکی از مهم ترین و تاثیر گذارترین دوره های زندگی هر فردی است. در واقع شالوده و اساس شخصیت بزرگسال، بر اساس تجارب و یادگیری­هایی­ست که در کودکی کسب گردیده است. به همین دلیل آگاهی والدین در مورد اصول روانشناسی کودک بسیار حائز اهمیت است.

ضرورت و اهمیت روانشناسی کودک در اختلال­های تحولی

گرچه کودک بسیار کنجکاو و عاشق یادگیری است؛ ولی این فرآیندی طولانی است و در هر مرحله رشدی، کودک با چالش هایی روبرو می­شود که توانایی­های مختلفی را می­طلبد. به همین دلیل نقش والدین در شکل­گیری توانایی­های شناختی و جسمانی کودک بسیار پررنگ است. با توجه به اینکه کودک در سال­های اولیه زندگی بسیار ناتوان است، نیازمند مراقبت­های والدین است. در واقع طولانی بودن زمان یادگیری مهارت­های اولیه کودک پیش زمینه ای است برای الزام یادگیری مهارت­های فرزندپروری والدین. چرا که والدین نقش تعیین کننده­ای در سرنوشت و آینده کودک خود ایفا می­کنند؛ به همین دلیل رواشناسی کودک امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

روانشناسی کودک، یادآور این موضوع است که والدین بایستی به سلامتی روانی کودک خود اهمیت دهند و همان­طور که جسم او را تغذیه می­کنند، شرایطی را برای او فراهم کنند تا بتواند از لحاظ روحی و روانی نیز شکوفا شود و استعداد هایش تجلی یابند. روانشناس کودک، با بررسی عوامل موثر در رشد کودک، به شما کمک می­کند تا با کاهش ریسک فاکتورهایی که باعث بروز مشکلات روانی و عاطفی در کودکان می­شود، او را در برابر اختلالات روانی واکسینه کند.

نحوه اجرای اصول روانشناسی کودک توسط والدین

برخی از مهمترین اصول روانشناسی کودک اشاره عبارتند از:

چه موضوعاتی در روانشناسی کودک مورد توجه قرار می گیرد:

رواشناسی کودک به مطالعه ابعاد مختلف رشدی در کودک، بررسی نیازهای کودک در هر مرحله رشدی، سبک های فرزند پروری و پیشگیری و درمان مشکلات روحی یا رفتاری در کودکان می­پردازد. به طور خلاصه می­توان به موضوع­های زیر اشاره کرد:

اختللات بالینی و مشکلات روانشناختی کودکان

اختلال کمبود توجه و بیش فعالی(ADHD)

این اختلال شامل چند جزء است از جمله: به سختی توجه و تمرکز کردن بر چیزی، فعالیت بدنی بیش از حد و رفتار پیش بینی نشده.

اوتیسم

اوتیسم یکی از مشکلات جدی رشد کودکان است که در اوایل کودکی (معمولا قبل از سه سالگی) ظاهر می­شود. گرچه علائم و شدت این بیماری در کودکان متفاوت است، اما اوتیسم بر قابلیت ارتباط و تعامل با دیگران اثر می گذارد.

اختلالات غذا خوردن

بی اشتهایی عصبی (آنورکسیا) و پرخوری عصبی (بولیمیا) جزو اختلال­های جدی می باشند. کودکان دارای این اختلال آن­قدر به غذا خوردن و وزن خود اهمیت می دهند که مسائل دیگر برایشان اهمیتی ندارد.

اسکیزوفرنی

این بیماری روانی مزمن باعث می شود که کودک با خیال خود زندگی کند، نه با واقعیت و به اصطلاح دچار جنون شود.

علائم بیماری های روانی  در کودکان

تغییر خلق و خو

احساس غمگینی که بیشتر از دو هفته طول بکشد و یا خلق و خوی بسیار نامتعادل که باعث بروز مشکلات در روابط خانوادگی و یا اجتماعی گردد.

احساس­های افراطی

احساس ترس شدید و بدون علت که مانع از فعالیت های عادی روزانه کودک می شود. گاهی اوقات این احساس ترس همراه با افزایش ضربان قلب و سرعت تنفس رخ می دهد.

 

تغییرات رفتاری

این تغییرات شامل تغییرات رفتاری و شخصیتی خارج از کنترل است. غالبا دعوا کردن، استفاده از اسلحه و تمایل به صدمه زدن به دیگران همه از علائم هشداردهنده هستند.

اشکال در تمرکز ذهنی

این مشکل باعث کاهش یادگیری کودک در مدرسه می­شود.

کاهش وزن بی دلیل

کاهش ناگهانی اشتها، استفراغ مکرر و یا استفاده از داروهای ملین ممکن است ناشی از اختلال­های غذاخوردن باشد.

آسیب جسمی

برخی اوقات بیماری­های روانی منجر به بروز افکار خودکشی و صدمه به خود و دیگران می­شود.

مصرف مواد مخدر

برخی کودکان از مواد مخدر و یا الکل برای مقابله با این احساس­ها استفاده می­کنند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *