درمان سردردهای تنشی

سردرد تنشی (Tension Headache) چیست؟

سردرد تنشی (Tension Headache) از رایج‌ترین نوع سردردهاست. این سردردها باعث حساسیت به نور، حالت تهوع و استفراغ نمی‌شوند. درد این نوع سردردها ثابت است و باعث درد در هر دو بخش چپ و راست سر می‌شود. سردردهای تنشی مزمن هستند یا اغلب به صورت روزانه یا متناوب رخ می‌دهند.

این سردردها غیرقابل تحمل و خسته‌کننده هستند.

سردرد عصبی و تنشی معمولا یک درد پراکنده‌ خفیف تا متوسط در سر است که معمولا با احساس پیچیده شدن یک نوار محکم به دور سر همراه است. سردرد عصبی رایج‌ترین نوع سردرد است و با این وجود علت آن هنوز کاملا مشخص نیست.

از آنجا‌که سردردهای تنشی بسیار رایج هستند، علائم و تاثیر آنها روی بهره‌وری شغلی و کیفیت کلی زندگی قابل‌توجه است، مخصوصا اگر این سردردها مزمن باشند.

سردرد تنشی حسی شبیه به کمربندی که محکم دور سر پیچانده شده را به شخص می‌دهد. علائم سردرد تنشی در بین افراد شبیه به هم هستند. نشانه‌های فیزیکی شامل موارد زیر می‌شود:

 

ثاثیر سردردهای عصبی مکرر بر زندگی

سردرد مکرر باعث می‌شود نتوانید روی فعالیت‌هایتان تمرکز کنید. همچنین ممکن است مجبور شوید به‌خاطر سردرد عصبی به محل کار نرفته و در خانه بمانید، یا اگر به محل کار می‌روید، توان کاری شما پایین باشد.

روش‌های متفاوتی برای درمان سردردهای عصبی وجود دارد و مدیریت آن معمولا مستلزم برقراری تعادل بین پرورش عادات سالم و یافتن درمان‌های غیردارویی است.

ورزش منظم، استفاده از روش‌هایی همچون آموزش بیوفیدبک و آرامش درمانی به کاهش استرس و سردرد عصبی کمک می‌کنند.

 

سردرد عصبی و تنشی

در چه صورت برای درمان سردرد عصبی به پزشک مراجعه کنیم؟

بیشتر سردردها بی‌خطر هستند. اگر بتوانید سردرد خود را بدون دارو یا فقط با استفاده گاه‌به‌گاه از داروهای تسکین دهید، اطمینان داشته باشید که هیچ مشکل دیگری وجود ندارد.

سردرد به‌ندرت به دلیل یک مشکل و بیماری جدی ایجاد می‌شود. بااین‌حال، در صورت داشتن موارد زیر، باید با پزشک خود تماس گرفته یا به مطب او مراجعه کنید.

 

گاهی سردرد عصبی نشان‌دهنده یکی از مشکلات پزشکی جدی مانند تومور مغزی یا پارگی یکی از رگ‌های خونی کوچک مغز (اتساع عروقی) هستند.

 

استرس و افسردگی 

استرس برای برخی از افرادی که دچار سردرد تنشی می‌شوند، یک محرک است. هر زمانی که ممکن است، از شرایط استرس زا دوری کنید؛ گاهی اوقات نمی‌توان از یک کار یا موقعیت استرس زا جلوگیری کرد. بر اساس پژوهش‌ها شانس ابتلا به اختلال دوقطبی، اختلال پنیک، اختلال اضطراب و افسردگی در بیماران درگیر به سردردهای تنشی بسیار بالاتر از دیگر گروه‌های جامعه است.

 یادگیری کنار آمدن با استرس و حفظ آرامش ممکن است در این شرایط به شما کمک کند. تمرینات تنفسی و آرامش‌بخش یا استراتژی‌های مقابله‌ای با استرس، ممکن است اضطراب را در شرایط استرس زا کاهش داده و از سردرد احتمالی پیشگیری کند. کتاب‌ها و برنامه‌هایی وجود دارند که می‌توانند نحوه حفظ آرامش را به شما یاد دهند. گاهی اوقات ممکن است مراجعه به مشاور یا روانشناس توصیه شود.

 

 

 

کاهش استرس و درمان سردردهای عصبی

با روش‌های زیر می‌توانید ضمن کاهش استرس، سردردهای عصبی و استرسی خود را درمان کنید:

 

انواع سردردهای عصبی و تنشی

سردردهای عصبی و تنشی به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

  1. سردردهای اپیزودیک
  2. سردردهای مزمن

 

سردردهای تنشی اپیزودیک

سردردهای تنشی اپیزودیک غیر مکرر بین ۳۰ دقیقه تا یک هفته دوام خواهند داشت. این نوع از سردرد کمتر از ۱۵ روز در یک ماه و حداقل به مدت سه ماه اتفاق می‌افتند.

سردردهای تنشی اپیزودیک ممکن است به سردرد مزمن تبدیل شوند.

 

سردردهای تنشی مزمن

سردردهای تنشی مزمن چند ساعت طول کشیده و ممکن است ادامه‌دار باشند. اگر این سردرد به مدت ۱۵ روز یا بیشتر در یک ماه و حداقل برای سه ماه ایجاد شود، سردرد مزمن نامیده می‌شود.

 

علت سردرد عصبی و استرسی طولانی مدت چیست؟

علت سردرد عصبی و استرسی شناخته شده نیست. درگذشته متخصصان معتقد بودند که سردرد عصبی و تنشی از انقباض عضلات صورت، گردن و سر و در اثر احساسات، تنش‌ها و استرس‌های شدید ایجاد می‌شود.

اما تحقیقات نشان داده‌اند که انقباض عضلات علت این نوع سردرد نیست. رایج‌ترین نظریه موجود، از وجود حساسیت زیاد نسبت به درد در افراد مبتلا به سردرد عصبی حمایت می‌کند.

افزایش حساسیت عضلات که یکی از علائم رایج سردرد عصبی و تنشی است، ممکن است در اثر حساسیت سیستم درد به وجود آید. استرس رایج‌ترین محرک ایجاد سردرد تنشی است.

 

علائم رایج سردرد عصبی و تنشی

نشانه‌ها و علائم سردرد عصبی و تنشی عبارت‌اند از:

  1. خستگی، درد مداوم در سر
  2. احساس سفتی یا فشار در پیشانی یا در طرفین پشت سر
  3. حساسیت روی سر، گردن و عضلات شانه

 

تفاوت سردرد عصبی با میگرن و تشخیص آن

تشخیص سردرد عصبی از میگرن کار سختی است. به‌علاوه اگر بیمار دارای سردردهای تنشی اپیزودیک و تکرارشونده باشد، فرد به میگرن نیز مبتلا است. بر خلاف برخی از انواع میگرن، سردردهای تنشی معمولا ربطی به اختلال بینایی، تهوع و استفراغ ندارند.

اگرچه معمولا فعالیت فیزیکی درد میگرن را افزایش می‌دهد، اما درد ناشی از سردرد تنشی را تشدید نمی‌کند. افزایش حساسیت به نور یا صدا ممکن است در سردردهای تنشی نیز وجود داشته باشد اما از علائم رایج سردرد تنشی نیستند.

چه زمانی فرد به کمک اورژانسی نیاز دارد؟

اگر بیمار هرکدام از نشانه‌ها و علائم زیر را داشت، به کمک اورژانسی نیاز خواهد داشت:

 

تشخیص سردرد عصبی و تنشی توسط پزشک

اگر فرد سردرد مزمن یا عودکننده داشت، پزشک معاینات فیزیکی و عصبی روی او انجام داده و سعی می‌کند با استفاده از این روش‌ها، علت سردرد را تشخیص دهد.

 

تشخیص سردرد تنشی

با توصیف درد، پزشک می‌تواند مطالب زیادی در مورد سردرد متوجه شود. مواردی که حتما باید به پزشک گفته شوند عبارت‌اند از:

  1. ویژگی‌های سردرد
  2. شدت سردرد
  3. محل سردرد

 

– ویژگی‌های سردرد

آیا درد ضربه‌ای است؟ یا مداوم و خسته‌کننده است؟ آیا دردی تیز و کشدار یا منقطع است؟

– شدت سردرد

میزان عملکرد فرد در هنگام درد نشان‌دهنده شدت درد است. آیا فرد قادر به کارکردن است؟ آیا سردرد عصبی و استرسی مانع خوابیدن فرد شده و او را بیدار می‌کند؟

– محل سردرد

آیا درد در تمام سر، فقط در یک سمت سر، یا فقط در پیشانی و پشت چشم‌ها است؟

اگر سردردهای غیرعادی و پیچیده داشته باشید، پزشک آزمایش‌هایی برایتان تجویز می‌کند تا بتواند علل اصلی سردرد، مثل تومور را تشخیص دهد.

دو آزمایش رایج برای تصویربرداری از مغز عبارت‌اند از:

  1. ام آر آی
  2. سی تی اسکن

ام‌ آر آی چیست؟

در ام آر آی از یک میدان مغناطیسی، امواج رادیویی و کامپیوتر برای تهیه تصاویر واضح از مغز استفاده می‌شود.

سی تی اسکن چیست؟

سی تی اسکن یک روش تصویربرداری تشخیصی است که از اشعه‌های ایکس که توسط کامپیوتر هدایت می‌شوند برای تهیه تصاویر جامع از مغز استفاده می‌شود.

 

راه‌های درمان سردرد عصبی و تنشی 

برخی از افراد مبتلا به سردردهای تنشی به دنبال درمان نیستند و سعی می‌کنند سردرد را خودشان درمان کنند. متاسفانه استفاده مکرر از داروهای مسکن بدون نسخه باعث نوع دیگری از سردرد به نام سردرد ناشی از مصرف زیاد دارو می‌شود.

پیشنهاد می‌شود قبل از مصرف دارو برای درمان سردرد عصبی تنشی سعی کنید با اقداماتی مانند نوشیدن آب، استراحت و خواب کافی سردردتان را درمان کنید.

اگر هیچ یک از این استراتژی‌ها جواب نداد، می‌توانید از داروهای مسکن بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا آسپرین استفاده کنید تا از شر سردرد تنشی خلاص شوید. با این حال، این داروها فقط باید گاهی اوقات استفاده شوند.

استفاده بیش از حد از داروهای مسکن بدون نسخه ممکن است منجر به سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو و یا بازگشت سردرد شود. این نوع سردردها زمانی اتفاق می‌افتند که شما آنقدر به یک دارو عادت کنید که پس از از بین رفتن آن درد را مجددا تجربه کنید.

داروهای مسکن بدون نسخه گاهی اوقات برای درمان سردردهای تنشی مکرر کافی نیستند. در چنین مواردی، باید با یک متخصص مغز و اعصاب مشورت کنید تا داروهای مناسب برای درمان سردرد را برای شما تجویز کند.

 

داروهای مناسب سردرد عصبی حاد

داروهای متنوعی، هم به‌صورت بدون نسخه و هم به‌صورت تجویزی، برای کاهش سردرد وجود دارد که عبارت‌اند از:

  1. داروهای تسکین‌دهنده درد
  2. داروهی ترکیبی
  3. داروهای پیشگیری کننده

 

 

 

 

داروهای تسکین‌دهنده درد

معمولا داروهای تسکین‌دهنده درد اولین داروی انتخابی برای کاهش سردرد هستند. این داروها شامل موارد زیر است:

  1. آسپرین
  2. ایبوپروفن (ادویل، مورتین IB
  3. ناپروکسن (Aleve)
  4. ناپروکسن (ناپروسین)
  5. ایندومتاسین (ایندوسین)
  6. کتورولاک

 

داروهای ترکیبی

معمولا آسپرین یا استامینوفن یا هردو همراه با قهوه یا داروی مسکن به صورت یک دارو استفاده می‌شوند. گاهی اثر داروهای ترکیبی بیشتر از داروهایی که دارای یک نوع تسکین‌دهنده هستند، می‌باشد.

بسیاری از داروهای ترکیبی به صورت بدون نسخه موجود هستند.

برای افرادی که هم میگرن و هم سردرد تنشی اپیزودیک دارند، تریپتان می‌تواند به راحتی درد ناشی از هر دو گروه سردرد را کاهش دهد. نارکوتیک‌ها یا اوپیات‌ها (داروهای مخدر) به دلیل عوارض جانبی و ماهیت معتاد کننده‌ای که دارند، کمتر تجویز می‌شوند.

 

داروهای پیشگیری کننده

ممکن است پزشک داروهایی برای کاهش تعداد و شدت سردردها تجویز کند، مخصوصا اگر بیمار سردردهای مکرر و مزمنی داشته باشد که به‌وسیله داروهای ضد درد یا دیگر روش‌های درمان بهبود نیابند.

داروهای پیشگیری‌کننده عبارت‌اند از:

  1. داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای
  2. داروهای ضد انعقاد و شل کننده عضلات

 

داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای

داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای، از جمله آمی‌تریپتیلین و پروتریپتیلین رایج‌ترین داروهایی هستند که برای پیشگیری از سردرد عصبی و تنشی استفاده می‌شوند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استفاده از ونلافاکسین افکسور XR) و میرتازاپین (ریمیرون) نیز برای پیشگیری از سردرد عصبی مفید هستند.

 

داروهای ضد انعقاد و شل کننده عضلات

اگر مسکن‌ها موثر نباشند، ممکن است شل‌کننده عضلانی تجویز شود. این داروها به توقف انقباضات عضلانی کمک می‌کنند. داروهای دیگری که از ایجاد سردردهای تنشی و استرسی جلوگیری می‌کنند شامل داروهای ضد انعقاد مانند توپیرامات (توپاماکس) هستند.

داروهای پیشگیری‌کننده از سردرد عصبی باید چند هفته یا بیشتر مصرف شوند تا قبل از تاثیرگذاری، با سیستم بدن بیمار هماهنگ شوند؛ بنابراین اگر پس از مدت کوتاهی بعد از مصرف دارو بهبود نیافتید ناراحت نشوید.

پزشک مراحل درمان بیمار را پیگیری می‌کند تا ببیند داروهای پیشگیری‌کننده چگونه عمل می‌کنند. درعین‌حال، استفاده افراطی از داروهای ضد درد برای سردرد مانع تاثیرگذاری داروهای پیشگیری‌کننده می‌شود.

 

مکمل‌ها

برخی از مکمل‌ها نیز به تسکین سردردهای تنشی کمک می‌کنند. البته، از آنجا که ممکن است درمان‌های جایگزین با داروهای قدیمی تداخل پیدا کنند، بهتر از پیش از مصرف این مکمل‌ها با یک پزشک مشورت کنید.

مطابق نظر متخصصان مغز و اعصاب، مکمل‌های زیر می‌توانند به پیشگیری از سردردهای تنشی کمک کنند :

 

درمان سردرد عصبی با نوروفیدبک

درمان سردرد با نوروفیدبک یکی از روش‌های درمان‌های جدید و بسیار موثر است که می‌توان برای درمان انواع سردرد مورد استفاده قرار گیرد. در روش نوروفیدبک امواج الکتریکی مغز بیمار ثبت می‌شود و سپس از طریق بازخورد دادن به او، نوعی خودتنظیمی به فرد آموزش داده می‌شود. این بازخوردها با استفاده از صوت، تصویر یا ویدئو به بیمار ارائه خواهد شد و مغز پس از بررسی آن‌ها اصلاحات لازم را اعمال می‌کند.

سردرد عصبی از جمله بیماری‌هایی است که با روش نوروفیدبک قابل درمان است. مطالعات مختلف نشان داده است که این روش درمانی هم در بزرگسالان و هم در کودکان قابل اجرا است و به شکل قابل‌توجه‌ای تعداد و دوره‌های سردرد عصبی را کاهش می‌دهد.

روش درمان سردرد تنشی با نورفیدبک هیچ عارضه‌ای ندارد و در یک بازه زمانی کوتاه نتایج خود را نشان می‌دهد. بنابراین، برخلاف روش‌های دارویی که عوارض فراوانی برای بیماران به همراه دارد، این روش بسیار ایمن است.

 

دیگر روش‌های درمان سردرد

سایر روش‌های درمان سردرد که پس از معاینه و با توجه به نوع و شدت سردرد می‌توان استفاده نمود شامل موارد زیر است:

  1. دستگاه rtms
  2. تزریق بوتاکس

 

 

 

درمان سردرد با دستگاه  RTMS

تحریک مغناطیسی مغز یک روش درمان غیر دارویی و غیر تهاجمی، بدون درد با اثربخشی سریع جهت تحریک مغز است که می‌توان برای بهبود علائم و درمان طیف وسیعی از بیماری‌های مغز و اعصاب مورد استفاده قرار گیرد. از دستگاه rtms معمولا زمانی استفاده می‌شود که سایر روش‌های درمانی موثر نبوده باشند.

 

تزریق بوتاکس برای درمان سر درد

افرادی که دچار میگرن هستند و می‌خواهند که برای زیبایی بیشتر از بوتاکس استفاده نمایند، می‌توانند با تزریق بوتاکس هم سردرد میگرنی خود را کنترل و درمان نمایند و هم به اهداف زیبایی خود برسند.

 

درمان‌های خانگی سردردهای عصبی و تنشی

استراحت، استفاده از کیسه یخ یا یک دوش گرم و طولانی باعث کاهش درد و بهبود سردرد استرسی و عصبی می‌شود. در مواردی سردرد ناشی از کم آبی در بدن است، در این مواقع نوشیدن چند لیوان آب می‌تواند باعث تسکین سردرد شود.

میزان خواب خود را در طول شبانه روز درنظر بگیرید. کمبود خواب می‌تواند منجر به سردرد تنشی شود، بنابراین حتما خواب کافی داشته باشید. علاوه بر این مطمئن شوید که هیچ وعده غذایی را حذف نمی‌کنید، زیرا گرسنگی می‌تواند سردرد شما را تشدید کند.

استفاده از برخی روش‌ها می‌تواند به‌تنهایی و بدون استفاده از دارو باعث کاهش شدت و تعداد سردردهای تنشی مزمن شود.

 

برخی از راههای درمان خانگی سردرد عبارت‌اند از:

  1. مدیریت سطح استرس
  2. اعمال گرما یا سرما
  3. پوسچر مناسب

 

– مدیریت سطح استرس

یک راه برای کاهش استرس، برنامه‌ریزی قبلی و سازماندهی روز است. روش دیگر، داشتن زمانی برای آرامش است و اگر بیمار در شرایط پراسترس قرار گرفت، باید به عقب برگردد.

– اعمال گرما یا سرما

اعمال گرما یا سرما، هرکدام که بیمار ترجیح می‌دهد، بر روی عضلات دردناک باعث بهبود سردرد عصبی و استرسی می‌شود. برای اعمال گرما، از یک پد گرمایی که روی درجه کم تنظیم شده، یک بطری آب داغ، یک کمپرس گرم یا یک حوله داغ استفاده کنید.دوش آب گرم نیز مفید است.

برای اعمال سرما، از یخ بسته‌بندی شده، کمپرس یخ یا سبزیجات یخ‌زده در پارچه (برای محافظت از پوست) استفاده کنید.

– پوسچر مناسب

پوسچر مناسب مانع کشش عضلات بیمار می‌شود. هنگامی که ایستاده‌اید، شانه‌های خود را به عقب و سر را صاف بگیرید. شکم و باسن را تورفته بگیرید. در هنگام نشستن، ران‌ها را موازی با سطح زمین قرار داده و سر را به جلو خم نکنید.

سایر درمان های سردرد عصبی

علاوه بر روش‌هایی که در بالا به آن‌ها اشاره شد، پزشک شما ممکن است روش‌های دیگری را نیز برای درمان سردرد عصبی به شما پیشنهاد دهد. این روش‌ها عبارتند از:

 

– کلاس‌های کنترل استرس

این کلاس‌ها می‌توانند راه‌های مقابله با استرس و کاهش تنش را به شما آموزش دهند.

– تکنیک بیوفیدبک

این یک تکنیک آرام‌سازی (relaxation) است که به شما یاد می‌دهد درد و استرس را مدیریت کنید.

تکنیک بیوفیدبک به شما یاد می‌دهد که چگونه برخی از واکنش‌های بدنتان را تحت کنترل بگیرید و دردهایتان را از این طریق کم کنید. در جلسه بیوفیدبک بیمار به دستگاه‌هایی که قابلیت ارزیابی عملکردهای بدن همچون تنش‌های عضلانی، ضربان قلب و فشارخون را دارد، متصل می‌شود. پس‌ازآن دستگاه بازخورد خوبی از این بررسی به شما ارائه می‌کند و بعد متخصص به شما یاد می‌دهد که چگونه تنش‌های عضلانی را کم کنید، بهتر دم و بازدم انجام دهید و ضربان قلبتان را متعادل کنید

– درمان شناختی رفتاری

درمان رفتاری شناختی (CBT) می‌تواند یک درمان ضمیمه‌ای مفید در درمان سردرد مزمن و روزانه باشد. روش‌های رفتار درمانی در جهت کاهش یا از بین بردن استرسی که ممکن است در ایجاد سردردهای تنشی مزمن نقش داشته باشد، کار می‌کنند. بعضی از بیماران ممکن است حضور در درمان‌هایی که با گفتگو انجام می‌شوند دوست نداشته باشند، زیرا احساس می‌کنند این نشان می‌دهد که دکتر فکر می‌کند سردرد آن‌ها در واقع به افسردگی مربوط است. اگرچه، شواهد و مدارک زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد این روش‌های درمانی به کاهش و کنترل سردردها کمک می‌کنند. این ممکن است به این دلیل باشد که درد مزمن به خودی خود استرس زا است و درمان رفتاری شناختی و سایر درمان‌هایی که با گفتگو انجام می‌شوند، به شکستن چرخه استرس سردرد استرس کمک می‌کنند

 

– طب سوزنی

طب سوزنی یک درمان جایگزین است که می‌تواند استرس و تنش شما را با استفاده از سوزن‌های ظریف در مناطق خاصی از بدن کاهش دهد.

 

 

پیشگیری از سردردهای تنشی و استرسی

استفاده از دارو همراه با روش‌های مدیریت استرس مؤثرتر از استفاده محض از روش‌های درمان سردردهای تنشی است. به‌علاوه، سبک زندگی سالم نیز به پیشگیری از سردرد کمک می‌کند:

 

 

 

فیزیوتراپی می‌تواند از طریق آموزش تکنیک‌های ریلکسیشن و تمرینات تنفسی به سردردهای تنشی مزمن کمک می‌کند. همچنین ممکن است از طریق شناسایی و تغییر عادات جسمی که ممکن است در بروز سردرد نقش داشته باشند، کمک کند. این عادات حتی ممکن است شامل وضعیت قرارگیری نامناسب بدن هم باشد. بیماران باید در این نوع درمان حضوری فعالانه داشته باشند و به طور منظم تمرینات خود را انجام دهند تا شاهد بهبودی سردردهایشان باشند.

 

درمان سنتی سردرد تنشی :

درمان سردرد تنشی در طب سنتی

اگر به هر دلیلی فرد میانه خوبی با مسکن‌ها ندارد، درمان گیاهی سردرد تنشی می‌تواند جایگزین بسیار مناسبی باشد. دو نکته را به یاد داشته باشید:

نکته اول:  مصرف چای، قهوه، نسکافه و نوشابه باعث وابستگی می‌شود. این مواد کافئین دار محرک سردرد تنشی هستند.

نکته دوم:  جایگزین کردن نوشیدنی‌های کافئین‌دار با نوشیدنی‌های گیاهی چه برای رفع سردرد چه درمان دیگر مشکلات توصیه می‌شود.

چند نوشیدنی گیاهی که دم کردنشان زمان زیادی از شما نمی‌گیرد.

 

برای سردرد مکرر به چه دکتری مراجعه کنیم؟

برای سردرد مکرر باید به پزشک مغز و اعصاب مراجعه نمایید. تخصص مغز و اعصاب تنها رشته‌ای است که به طور تخصصی در زمینه درمان انواع سردرد (خوشه‌ای، سینوزیتی، میگرنی، عصبی و ) فعالیت می‌کند. دکتر سردرد مناسبترین روشهای درمانی را با در نظر گرفتن شرایط و علائم بیمار، ارائه می‌دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *