درمان بیش فعالی

درمان بیش فعالی

علت به وجود آمدن بیش فعالی و راه‌های درمان آن

بیش‌فعالی به صورت مخفف ADHD یک اختلال عصبی رشدی که برای کودکان تشخیص داده می‌شود و با مقادیر بیش از حد بی‌توجهی ، بی‌احتیاطی، بیش‌فعالی و تکانشگری که فراگیر، مخرب و در غیر این صورت برای سن نامناسب هستند مشخص می‌شود.

علائم ADHD ناشی از اختلال در عملکرد اجرایی به انگلیسیExecutive dysfunction)  و اختلال در تنظیم هیجانی (به انگلیسی Emotional dysregulation  به عنوان یک علامت اصلی در نظر گرفته می‌شود. در کودکان، مشکلات توجه ممکن است منجر به عملکرد ضعیف در مدرسه شود. ADHD با سایر اختلالات روانی و اختلال سوءمصرف مواد ربط داده شده، که می‌تواند باعث اختلالات اضافی، به ویژه در جامعه مدرن و امروزی شود. اگرچه افراد مبتلا به ADHD برای تمرکز روی کارهایی که علاقه خاصی به انجام آنها ندارند، تلاش بیشتری می‌کنند، آنها اغلب می‌توانند سطح توجه غیرمعمول و طولانی و شدیدی را برای کارهایی که برایشان جالب یا پاداش‌دهنده می‌دانند حفظ کنند. این ویژگی به عنوان فراتمرکز (hyperfocus) شناخته می‌شود.

علل دقیق ADHD در اکثر موارد ناشناخته است. عوامل ژنتیکی نقش مهمی دارند و ADHD معمولاً در افراد پیشین خانواده‌ها دیده می‌شود و میزان وراثت پذیری آن ۷۴ درصد است. سموم و عفونت‌ها در دوران بارداری و آسیب مغزی ممکن است خطرات محیطی باشند. هنگامی که کودکان از طریق معیارهایDSM-IV  تشخیص داده می‌شوند، حدود ۵–۷٪ از کودکان و هنگامی که از طریق معیارهای ICD-10 تشخیص داده می‌شوند، ۱–۲٪ تحت تأثیر این اختلال قرار دارند. تا تاریخ ۲۰۲۰ میلادی، تخمین زده شد که ADHD بیش از ۱۴۰ میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده‌است .نرخ‌ها بین کشورها مشابه است و تفاوت در نرخ‌ها بیشتر به نحوه تشخیص آن بستگی دارد ADHD. تقریباً در پسران دو برابر بیشتر از دختران و در مردان ۱٫۶ برابر بیشتر از زنان تشخیص داده می‌شود. اگرچه این اختلال در دختران نادیده گرفته می‌شود یا در اواخر زندگی تشخیص داده می‌شود، زیرا علائم آنها گاهی با معیارهای تشخیصی متفاوت است. حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد از افرادی که در دوران کودکی تشخیص داده می‌شوند، همچنان در بزرگسالی به ADHD مبتلا هستند و ۲٫۵ تا ۳ درصد از بزرگسالان تخمین زده می‌شود که این شرایط را داشته باشند. در بزرگسالان، بیش‌فعالی معمولاً با بی‌قراری درونی-روانی جایگزین می‌شود و بزرگسالان اغلب مهارت‌های مقابله ای را برای جبران آسیب‌های خود ایجاد می‌کنند. تشخیص این وضعیت از سایر شرایط و همچنین از سطوح بالای فعالیت در محدوده رفتارهای عادی دشوار است. ابتلا به این عارضه، غالباً تمرکز طولانی‌مدت بر روی یک مسئله واحد را با مشکل مواجه کرده و ممکن است با برخی عوارض روانی نظیر اختلال دوقطبی یا افسردگی همراه باشد. به‌خاطر داشته باشید، رسیدگی نکردن به این بیماری می‌تواند مسائل و مشکلات بسیار حادی را ایجاد کند؛ بنابراین، در صورت مشاهده علائم این بیماری لازم است هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

 

علائم بیش فعالی

شایع‌ترین علائم بیش فعالی عبارت‌اند از:

نکته:

علاوه‌برآن چه گفته شد، طیف گسترده‌ای از رفتارها و واکنش‌های فردی را می‌توان از بارزترین نشانه‌های این بیماری دانست. اگر هر یک از علائم یاد شده را در خود یا در فرزندان‌تان مشاهده می‌کنید، لازم است هر چه زودتر به پزشک یا روانشناس مراجعه کنید.

 

انواع بیش فعالی

پزشکان و پژوهش‌گران، به‌منظور ساده‌تر کردن روند تشخیص، ADHD  را به سه گروه عمده تقسیم کرده‌اند؛ بنابراین، انواع بیش فعالی عبارت‌اند از :

 اختلال نقص توجه (Predominantly inattentive)

اختلال بی‌توجهی یکی از انواع بیش فعالی است. افراد مبتلا به این نوع ADHD در تمرکز، اتمام کارها و وظایف و پیروی از دستورالعمل‌ها مشکل دارند. به باور متخصصان، بیش‌فعالی کودکان و به‌ویژه دختران عمدتاً ازاین‌گونه است. با توجه به منزوی بودن این دسته از کودکان و عدم تمایل آن‌ها برای ایجاد اخلال در نظم کلاس ممکن است بیماری آن‌ها به‌درستی و در زمان مناسب تشخیص داده نشود. به همین دلیل، لازم است کلیه نشانه‌ها و الگوهای رفتاری کودکان خود را جدی گرفته و برای تأمین سلامت روان و جسم آن‌ها به طور منظم با پزشک مشورت کنید.

 

نشانه‌های اختلال بی‌توجهی

از مهم‌ترین نشانه‌های اختلال بی‌توجهی یا بیش‌فعالی نوع اول می‌توان موارد زیر را برشمرد:

 

بیش فعالی – تکانشی  (Predominantly hyperactive-impulsive)

افراد مبتلا به این نوع بیش‌فعالی در درجه اول رفتارهای تکانشی از خود نشان می‌دهند. از این جمله، می‌توان به تکان دادن دست یا پا، بی‌قراری، قطع مکرر صحبت‌های سایرین و ناتوانی در انتظار و دریافت نوبت اشاره کرد. این افراد نیز درست مانند مبتلایان گروه نخست در زمینه تمرکز با مشکل مواجه هستند.

 

نشانه‌های بیش‌فعالی تکانشی

از عمده‌ترین نشانه‌های بیش‌فعالی – تکانشی می‌توان موارد زیر را نام برد:

 

بیش فعالی ترکیبی  (Combined hyperactive-impulsive and inattentive)

 بیش‌فعالی ترکیبی یکی از شایع‌ترین انواع این بیماری است. افراد مبتلا به این نوع ADHD غالباً علائم کم‌توجهی و بیش‌فعالی – تکانشی را به طور هم‌زمان نشان می‌دهند. از این جمله می‌توان به مجموعه‌ای از رفتارها نظیر عدم تمرکز، حواس‌پرتی، رفتارهای تکانشی، فعالیت فیزیکی بیش از اندازه و برخورداری از انرژی مهارنشدنی و عمدتاً مخرب اشاره کرد.

 

بیش فعالی بزرگسالان چگونه است؟

بیش فعالی بزرگسالان معمولاً از عدم درمان این اختلال در زمان کودکی ناشی می‌شود. بر اساس مطالعات، در حدود ۶۰ درصد از کودکان مبتلا به این عارضه به شکل مناسب درمان نشده و در دوران بزرگسالی هم همچنان از تبعات آن رنج می‌برند. بیش‌فعالی بزرگسالان معمولاً با نشانه‌هایی به‌مراتب ملایم‌تر از کودکان همراه است. با این حال، اختلال مذکور به شکل قابل‌توجهی بر جنبه‌های مختلف زندگی افراد تأثیرگذار بوده و ممکن است روابط خانوادگی یا حرفه‌ای افراد را به شدت دچار اختلال کند.

 

بیش فعالی مدل دکتر ایمن (Amen)

کلینیک ایمن، یک کلینیک بین رشته‌ای برای تشخیص و ارزیابی و درمان براساس شناخت بیماری‌ها بر پایهٔ اسکن مغزی دارد. این مرکز با استفاده ازSingle platoon emission computed tomography (SPECT) به اندازه‌گیری و اسکن الگوهای عملکردی مغز و نیز جریان خون در مغز پرداخته‌است. این کلینیک بر اساس پژوهش‌های خود چند مدل از اختلال را معرفی کرده‌است که البته مورد قبول جامعه علمی قرار نگرفته‌است و در طبقه‌بندی‌های تشخیصی به کارگرفته نمی‌شود. به علاوه روش‌های مورد استفاده توسط دکتر ایمن مورد نقد جدی محققان زمینه روان‌پزشکی قرار گرفته و حتی روش‌های او غیرعلمی و غیراخلاقی قلمداد شده‌است.

اختلال بیش‌فعالی بر اساس مدل دکتر ایمن به هفت نوع تقسیم‌بندی شده‌است، که عبارتند از :

  1. classic ADD
  2. Inattentive ADD
  3. Over – focused ADD
  4. ADD لوب گیجگاهی
  5. limbic ADD
  6. King of fire ADD
  7. Anxious ADD

 

بیش فعالی در کودکان چگونه است؟

بر اساس مطالعات، در فاصله سنین ۵ تا ۱۷ سالگی، از هر ۱۰ کودک یک نفر به اختلال ADHD مبتلاست. دانشمندان این عارضه را یکی از شایع‌ترین اختلالات رشدی – عصبی این گروه سنی می‌دانند. بیش فعالی کودکان، عمدتاً مشکلات متعددی را به‌دنبال داشته و ممکن است روند تحصیل کودک را مختل کند. عدم تاب‌آوری در فضای کنترل شده کلاس درس و عدم تمرکز در هنگام مطالعه و یادگیری از شایع‌ترین مسائل این دوران به حساب می‌آید. پژوهش‌ها نشان می‌دهند، احتمال درگیری پسران با این عارضه تا دو برابر بیش از دختران بوده و معمولاً با نشانه‌های متفاوتی همراه است.

 

علائم بیش فعالی در کودکان و نوجوانان

علائم ADHD در کودکان و نوجوانان بسیار دقیق تعیین شده است و اغلب قبل از سن 6 سالگی مشخص می باشد. علائم آن ها عبارتند از:

  1. بی توجهی

از علائم اصلی بی توجهی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
✓ داشتن توجه بالا در بازه زمانی کوتاه و راحت حواس پرت شدن 
✓ انجام کارهای اشتباه از روی بی دقتی 
✓ فراموشکاری زیاد یا گم کردن اشیا
✓ عدم توانایی در تمام کردن کارهایی که خسته کننده یا وقت گیر می باشند
✓ توجه نکردن و گوش ندادن به حرف یا انجام دادن باید و نباید ها
✓ تغییر دادن همیشه فعالیت یا کارها
✓ در سازماندهی کارها دچار مشکل می شوند

  1. بیش فعالی و تحریک پذیری

علائم مهم برای بیش فعالی و تحریک پذیری عبارتند از:
• نمی توانند در محیطی ساکت، آرام بنشینند
• بی قراری همیشگی
• نداشتن تمرکز بر کارها
• حرکات بدنی بیش از حد معول
• صحبت کردن بیش از حد
• ناتوانی برای انتظار و یا رسیدن نوبت به آن ها 
• راجب هر چیزی بدون فکر عمل کردن
• قطع ناگهانی صحبت ها
• نداشتن احساس خطر یا داشتن اندکی احساس خطر

دیگر علائم مرتبط با ابتلا به اختلال کم توجهی در کودکان و نوجوانان

امکان دارد بعضی از کودکان که مبتلا به ADHD هستند، علاوه بر علائم ADHD در بالا دارای علائم دیگری نیز باشند که عبارتند از:

 

 

 

 

 

راهکارهایی برای والدین

 در ایران تاکنون پنج بازی درمانی با نام‌های ببین و بگو (برای بهبود نقص توجه)، صورت‌های فضایی (برای بهبود نقص توجه)، مجموعه بازی کنترل خشم (برای بهبود کنترل تکانشگری و مدیریت هیجان خشم)، مجموعه بازی خویشتنداری (برای بهبود کنترل تکانشگری و مدیریت هیجانات) و کودک توانا (برای کاهش ترس از تزریق در کودکان مبتلا به دیابت نوع (۱) برای کمک به بهبود بیماری‌های کودکان و نوجوانان به صورت علمی طراحی و تولید شده‌اند.

  1. برنامه‌ریزی برای کودک: کودک مبتلا به این اختلال در محدوده قوانین بهترین عملکرد را دارد. برای هر روز از قبل برنامه‌ریزی کنید و این برنامه را در جایی که کودک بتواند ببیند آویزان کنید. هرچه این برنامه دقیق تر باشد، محدودیت‌های بیشتری برای کودک ایجاد می‌کند تا بهتر رفتارش را کنترل کند.
  2. ساختن محیط ساده و ساکت: در محیط شلوغ، کودک شما به راحتی تمرکزش را از دست می‌دهد و تحریک پذیر می‌شود، به‌طور کلی سرو صدای خانه را کم کنید.
  3. آموزش تماس چشمی به کودک: وجه مشترک این گونه کودکان این است که نمی‌توانند برای مدت طولانی به کسی که در حال صحبت است نگاه کنند. از این بازی استفاده کنید تا مهارت تماس چشمی را در کودک ایجاد کنید: بازی «نگاهتو برنگردون»، بدین ترتیب است که شما و کودکتان به چشمان یکدیگر خیره شوید. هر کس زودتر خسته شد و نگاهش را برگرداند بازنده است. زمان خیره شدن را ثبت کنید و هر بار که کودک بتواند نگاهش را بیشتر ثابت نگه دارد، او را تحسین کنید.
  4. استفاده از ساعت زنگ دار: برای افزایش مدت زمانی که کودک می‌تواند آرام بنشیند از این وسیله استفاده کنید. از کودک بخواهید بکوشد تا ساعت را شکست دهد. اگر می‌خواهد تکلیف مدرسه اش را در زمان کوتاهتری تمام کند، از او بخواهید یک هدف زمانی تعیین کند. برای نمونه: «این درس را در ظرف ۵ دقیقه خواهم خواند» سپس به او بگویید ساعت را روی ۵ دقیقه تنظیم و خودش را ملزم کند که ۵ دقیقه بنشیند و آن درس را تمام کند. هر بار که موفق به انجام این کار شد، می‌تواند یک مرحله جلوتر برود و هدف بعدی اش را تعیین کند و بدین ترتیب، زمان درس خواندن یا انجام تکالیفش را افزایش دهد. در هر مرحله او را تشویق نمایید.
  1. آموزش تسلط بر خود: به کودک بیاموزید که رفتارش را با گفتار شفاهی کنترل کند. وقتی او همراه شماست شروع به انجام کاری بکنید و مدام با خود با صدای بلند چنین حرف بزنید: ” باید حواسم به کاری که دارم می‌کنم جمع باشه. ” به کودک بیاموزید ابتدا با صدای بلند با خودش صحبت کند و سپس آرام و بی صدا. استفاده از گروه‌ها مشاوره‌ای برای آموزش‌های لازم در این زمینه می‌تواند راهگشا باشد.

 

علت به وجود آمدن بیش فعالی چیست؟

به نظر می رسد که ژن ها در ایجاد آن نقش داشته باشند. در یک سوم موارد حداقل یکی از والدین فرد مبتلا علائم مشابهی را داشته است. به نظر می رسد در صورتی که مادر حین بارداری یا زایمان دچار مشکلاتی شده باشد، احتمال ایجاد ADHD در کودک بیشتر شود. این مشکلات شامل مصرف مواد یا دارو حین بارداری، وزن کم نوزاد حین تولد، عفونت های مغزی ، تماس با سموم یا برخی شرایط استرس زا برای مادر می باشد.

شواهدی وجود دارد که نشان میدهند تفاوت هایی در ساختار مغز این افراد با سایرین وجود دارد، ولی عوامل محیطی در زندگی فرد نیز ممکن است باعث شوند که احتمال بروز اختلال در او بیشتر شود.

کاهش دوپامین از اصلی‌ترین عوامل مؤثر در به‌وجود آمدن ADHD است. دوپامین یک ماده شیمیایی است که ترشح آن به شکل قابل‌توجهی بر روی فعالیت‌های مغز و بدن انسان تأثیر گذاشته و به انتقال سیگنال‌های عصبی کمک می‌کند. این ماده در ایجاد پاسخ‌ها و واکنش‌های عاطفی مؤثر است.

یافته‌ها نشان می‌دهند، حجم قشر خاکستری مغز مبتلایان به این عارضه از سایر افراد کم‌تر است. ماده خاکستری شامل نواحی خاصی از مغز است که کنترل برخی رفتارها و عملکردها را برعهده دارد. از آن میان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

محققان هنوز هم برای آگاهی از دلایل بروز این عارضه تلاش می‌کنند. بااین‌حال، احتمال می‌رود موارد زیر اصلی‌ترین علت به وجود آمدن بیش فعالی باشند :

 

عوارض بیش فعالی چیست؟

از عمده‌ترین عوارض بیش فعالی می‌توان به افسردگی، احتمال بروز خطرات فیزیکی جدی ناشی از حواس‌پرتی و ناآرامی، مشکلات خانوادگی و ارتباطی، ناتوانی در بیان احساسات، ایجاد مشکل در روند یادگیری، ناتوانی در پیروی از دستورالعمل‌ها، احتمال ازدست‌دادن شغل و بسیاری موارد دیگر اشاره کرد.

 

روش تشخیص و تست بیش فعالی

تست بیش فعالی بر اساس روش واحدی انجام نشده و بسته به شرایط سنی فرد مبتلا و نوع عارضه ممکن است متفاوت باشد. برای انجام این کار، پزشک متخصص اطلاعات و سوابق شش‌ماهه گذشته بیمار را جمع‌آوری کرده و درعین‌حال، معاینات بالینی موردنیاز را انجام می‌دهد.

اگر شما در سنین کودکی و نوجوانی هستید و احساس میکنید مشکلاتی که در بالا به آنها اشاره شد در شما وجود دارند، میتوانید به سرویسهای خدمات سلامت روان کودکان و نوجوانان (CAMHS) یا سرویس خدمات کودکان مراجعه کنید. کارکنان متخصص برای شما یک مصاحبه تشخیصی 2-1 ساعته انجام میدهند. آنها راجع به اوایل کودکی و مشکلات فعلی شما از خانواده  یا مدرسه تان اطلاعاتی می گیرند. با گذشت زمان و در صورتی که علائم اختلال تا بزرگسالی ادامه پیدا کند، فرد از سرویس های خدمات کودکان و نوجوانان به سرویس های خدمات بزرگسالان منتقل می شود.

اگر شما در سنین بزرگسالی برای اولین بار جهت تشخیص اختلال مراجعه کنید، توسط یک روانپزشک که از اعضاء تیم منطقه ای سلامت روان است ارزیابی میشوید. این ارزیابیها شامل بررسی علامت های فوق و میزان مشکل ساز بودن آنها است. اغلب کودکانی که در انگلستان تشخیص ADHD می گیرند، به همراه مشکلات توجه دچار بیش فعالی و تکانش گری هم هستند.

در ایالات متحده آمریکا، طبقه بندی تشخیصیDSM  نوع « نقص توجه» بدون بیش فعالی را هم به عنوان یک اختلال در نظر میگیرد. گاهی به این حالت «اختلال نقص توجه» گفته میشود.

 

آزمون‌های تشخیص ADHD

تشخیص این اختلال توسط متخصص و به کمک مصاحبه گذاشته می‌شود. استفاده از برخی آزمون‌ها هم می‌تواند در مواردی کمک کننده باشد. آزمون تخصصی توجه و تمرکز و تشخیص بیش فعالی IVA-2 یک تست نوروسایکولوژی جهت ارزیابی توجه در دو حیطه توجه دیداری و توجه شنیداری می‌باشد. اجرای آزمون پزشکی به منظور رد کردن دیگر دلایل احتمالی این علایم.

جمع‌آوری اطلاعاتی از قبیل مسائل پزشکی جاری، تاریخچه پزشکی شخصی و خانوادگی و فرم‌های ثبت شده در مدرسه.

اجرای مصاحبه‌ها یا پرسشنامه‌ها برای اعضای خانواده، معلمان کودک شما یا دیگر افرادی که کودک شما را به خوبی می‌شناسند، از قبیل پرستار یا مربی کودک. از جمله مشکلاتی که منجر به بی‌قراری در کوکان بیش فعالی می‌گردد، اختلال در پردازش حسی است. معتبرترین پرسشنامه جهت بررسی اختلال حسی استفاده از پرسشنامه نمایه حسی ۲ یا Sensory Profile 2 است.

استفاده از ملاک‌های اختلال نقص توجه- بیش فعالی (ADHD) در راهنمای تشخیص و آماری اختلالات روانی  (DSM5که توسط انجمن روان‌پزشکی آمریکا چاپ شده‌است.

اجرای مقیاس‌های درجه‌بندی اختلال نقص توجه- بیش فعالی (ADHD) به منظور کمک برای جمع‌آوری و ارزیابی اطلاعات درباره کودکتان.

برخی آزمون‌های کمک تشخیصی اختلال نقص توجه- بیش فعالی (ADHD)

 

راه‌های درمان اختلال نقص توجه

انتخاب مناسب‌ترین روش درمان بیش فعالی به نوع عارضه بستگی دارد. به‌علاوه، با گذشت زمان ممکن است نوع این اختلال تغییر کرده و به گزینه‌های درمانی متفاوتی نیاز داشته باشد. درمان ADHD عمدتاً شامل روش‌های روان‌درمانی، گفتاردرمانی، مداوای رفتاری، دارویی یا ترکیبی از همه این موارد است. استفاده از روش‌های یاد شده به کنترل و مدیریت رفتارهای فرد کمک کرده و روند یادگیری و برقراری ارتباط را ساده‌تر می‌کند.

 

راه درمان پیش فعالی چیست؟

برای درمان ADHD به روش دارویی معمولاً دو گزینه وجود دارد:

محرک‌های سیستم عصبی مرکزی (CNS) داروی درمان بیش فعالی

محرک‌های سیستم عصبی مرکزی (CNS) متداول‌ترین داروهایی هستند که برای درمان ADHD تجویز می‌شوند. این داروها به افزایش ترشح دوپامین (dopamine) و نوراپی‌نفرین (norepinephrine) کمک کرده و عملکرد مغز را بهبود می‌بخشند.

داروها

این داروها شامل متیلفنیدیت و دکسامفتامین هستند. ( به نامهای ریتالین، کنسترا، اکوازیم و دکسدرین هم شناخته میشوند.) این داروها خیلی سریع اثر می کنند ولی اثرشان در طول شب از بین می رود. عجیب به نظر می رسد که چنین داروهایی بر ADHD موثر باشند ولی شواهد کافی به نفع این مطلب وجود دارد. انواع آهسته اثر این داروها نیز وجود دارند که فقط کافی است یک بار در روز استفاده شوند. این داروها قابل سوء مصرف هستند بنابراین در انگلستان از نظر قانونی جزو داروهای «تحت کنترل» هستند. عوراض جانبی این دسته از داروها شامل کاهش وزن و گاهی روان پریشی است.

اتوموکستین ( به نام استراترا هم شناخته میشود.)

این دارو یک داروی «غیر محرک» است و چند هفته طول می کشد تا اثرات آن آغاز شود. عوارض جانبی شامل دل پیچه و اسهال است. گزارش هایی نیز در مورد افزایش افکار آسیب به خود به دنبال مصرف این دارو وجود دارد.

 

درمان ها چقدر موثر هستند؟

تحقیقات اندکی در مورد درمان های دارویی اختلال نقص توجه و بیش فعالی بزرگسالان وجود دارد، بنابراین تنها داروهای معدودی مجوز مصرف برای این منظور را دارند. روانپزشک شما می تواند این داروها را برایتان تجویز کند ولی لازم است که مشخص شود که دارو به صورت ” غیرمتعارف” تجویز شده است. مقدار دارو معمولا از میزانی که برای کودکان تجویز می شود بیشتر است.

 

داروهای غیر محرک برای درمان بیش فعالی

ممکن است داروهای محرک بر روی فرد مبتلا به اندازه کافی تأثیرگذار نبوده یا مصرف آن‌ها عوارض جانبی مشکل‌آفرینی را به همراه داشته باشد. در این صورت، پزشک متخصص داروهای غیر محرک را تجویز خواهد کرد. برخی از داروهای یاد شده، سطح نوراپی‌نفرین (norepinephrine) مغز را افزایش می‌دهند.

 

روان‌درمانی برای درمان بیش فعالی

شرکت در جلسات روان‌درمانی به فرد کمک می‌کند با احساسات ناشی از ابتلا به بیش‌فعالی و تبعات آن مقابله کند. همچنین، انجام این کار در کشف الگوهای مناسب رفتاری، بهبود روش‌های برقراری ارتباط و مدیریت آن‌ها تأثیرگذار خواهد بود.

 

رفتاردرمانی برای درمان بیش فعالی

هدف از رفتاردرمانی، آموزش روش‌های کنترل و نظارت بر رفتار به فرد مبتلا و نزدیکان او است؛ بنابراین، جلسات رفتاردرمانی معمولاً با حضور فرد مبتلا، والدین یا در مواردی آموزگاران وی برگزار می‌شوند. به این ترتیب، اعضاء خانواده و افراد مرتبط با فرد مبتلا به ADHD با استراتژی‌ها و تکنیک‌های مناسب برای برقراری ارتباط مؤثر و کمک به وی آشنایی می‌یابند.

درمان شناختی رفتاری (CBT) میتواند به شما کمک کند تا :

آموزش مهارت‌های اجتماعی برای درمان بیش فعالی

آموزش مهارت‌های اجتماعی به یادگیری الگوهای رفتاری مناسب کمک می‌کند. از این جمله می‌توان موارد زیر را نام برد :

 

درمان خانگی بیش فعالی

برای کمک به بهبود علائم بیش فعالی، ممکن است روش‌های درمان خانگی و طبیعی به‌عنوان مکمل یا جایگزین درمان دارویی توصیه شوند. روش‌های درمان خانگی ADHD عبارت‌اند از :

 

آیا بیش فعالی همان اختلال یادگیری است؟

بیش فعالی نوعی اختلال رشد عصبی بوده و به‌عنوان اختلال یادگیری شناخته نمی‌شود. با این حال، ابتلا به این عارضه می‌تواند روند یادگیری را با مشکل مواجه کند. همچنین، افراد دارای اختلالات یادگیری نیز ممکن است در مواردی با ADHD درگیر باشند.

 

رابطه ADHD با افسردگی

مبتلایان به بیش فعالی، غالباً به اختلالاتی نظیر افسردگی نیز دچار می‌شوند. بر اساس مطالعات، میزان افسردگی در کودکان مبتلا به ADHD تا ۵ برابر بیش از سایر هم‌سن و سالان بوده و بزرگسالان درگیر این عارضه ۳۱ درصد بیش‌تر از دیگر همتایان خود با افسردگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. با این حال، توجه داشته باشید که ابتلا به ADHD لزوماً به معنای ابتلا به این عارضه ثانویه نیست.

اختلال بیش فعالی در صورت عدم رسیدگی ممکن است مشکلاتی جدی نظیر افسردگی، انزوا، مشکلات خانوادگی و ارتباطی و حرفه‌ای را برای فرد به همراه داشته باشد؛ بنابراین، در صورت مشاهده علائم، علاوه بر تغییر سبک زندگی و مراقبت‌های خانگی لازم است به متخصص روانشناسی مراجعه کرده یا با متخصصان کلینیک حال خوب من در ارتباط باشید.

 

اختلال نقص توجه و بیش فعالی چقدر شایع است؟

چه کمک هایی برای بزرگسالان مبتلا به ADHD امکان پذیر است؟

شما می توانید در این مورد با روانپزشناستان صحبت کنید. او می تواند سود و زیان های درمان های طبی و روان درمانی را مرور کند. هریک از این درمان ها به تنهایی یا توأم با هم قابل انجام هستند.

 

چگونه می توانم به خودم کمک کنم؟

  1. شما فکر کنید که ADHD چگونه می تواند بر موارد زیر اثر بگذارد؟
  1. راجع به ADHD اطلاعات بیشتری کسب کنید مطالب فراوانی در این مورد در کتاب ها و اینترنت موجود است. گروه های حمایتی نیز وجود دارند که می توانید با کمک آنها مطالب بیشتری یاد بگیرید.
  2. با اطرافیانتان راجع به مشکلاتتان صحبت کنید دوستان، خانواده، معلم ها و همکارانتان شما را به خوبی می شناسند. بپرسید آنها مشکل شما را چطور می بینند و آیا متوجه نکاتی که شرایط را برای شما بهتر یا بدتر می کنند شده اند؟
  3. چه نکاتی شرایط را بهتر یا بدتر می کند؟ راجع به مواردی که در زندگیتان وجود دارند و می توانند شرایط را برایتان بهتر یا بدتر کنند فکر کنید.
  4. کارهایی را که می توانند به شما کمک کنند انجام دهید
  1. از دیگران کمک بگیرید

 

۱۵ نکته برای کمک به خودتان برگرفته از 15 نکته از روانپزشک آمریکایی اد هالوول در{مستعد حواس پرتی}

  1. به سایرین در مورد این اختلال بگوئید: ولی از این تشخیص به عنوان« عذر وبهانه» استفاده نکنید.
  2. از دوستان و افراد خانواده خود کمک بخواهید: ولی دقیقا بگوئید که چه می خواهید.
  3. در مورد این که چه تاثیری بر دیگران می گذارید از آنها بازخورد بگیرید: همینطور زمانی که کارها را درست انجام می دهید از دیگران بازخورد بگیرید.
  4. از ساختار و چارچوب استفاده کنید و اولویت گذاری کنید:
  1. وقتی اوضاع خوب پیش می رود به خودتان جایزه بدهید: خودتان را در مواقعی که کارها خیلی هم بد انجام نشده اند هم تشویق کنید.
  2. وظایف کسل کننده را زود انجام دهید: به یک باره این کارها را جمع و جور کنید.
  3. قبول کنید که برخی کارها فقط «سخت» هستند: با این باور این نوع کارها شما را از پا در نمی آورند.
  4. برای جلسات یا مکالمات مشکل برنامه ریزی کنید: مشکلات را پیش بینی کنید.
  5. راه هایی پیدا کنید که به شما کمک کنند تا بهتر تمرکز کنید: موسیقی حین انجام کار، سکوت یا این که شیء ای را انتخاب کنید که بتوانید با دستانتان با آن بازی کنید.

10 .برای خودتان اوقات فراغت و استراحت در نظر بگیرید: ورزش، رقص، دویدن

  1. خودتان را سرزنش نکنید: (پدر و مادر خود را هم سرزنش نکنید).
  2. به یک گروه حمایتی بپیوندید: یا خودتان یک گروه را راه اندازی کنید!
  3. یاد بگیرید که شرایط خلقی خود را تحمل کنید ( بدون این که دچار هول و اضطراب بشوید یا این که فاجعه سازی کنید.): به خودتان نگوئید:” ناامید هستم.” یا “هیچوقت نمیتوانم “
  4. دوستانی پیدا کنید که برایتان مفید هستند: با آنها وقت بگذرانید.
  5. به خودتان افتخار کنید: بله، واقعا!..شما دارید تلاش می کنید تا شرایط و اوضاع را بهتر کنید!!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *